Η ιστορία του Κρητικού ελαιολάδου: Από τη Μινωική διατροφή στη σημερινή Κρητική

Η ιστορία του Κρητικού ελαιολάδου χρονολογείται από τη Μινωική Εποχή. Αν υπάρχει κάτι σταθερό στην πολυτάραχη και περίπλοκη ιστορία της Κρήτης, αυτό είναι η διαχρονική αγάπη του Κρητικού λαού για το ελαιόλαδο.

Δεν είναι μυστικό ότι η Κρήτη ήταν το πρώτο Ευρωπαϊκό έδαφος στην ιστορία που καλλιεργήθηκαν συστηματικά ελαιόδεντρα και εξήχθη από αυτά το ελαιόλαδο. Οι αρχαίοι Μινωίτες συμπεριλάμβαναν το ελαιόλαδο στη διατροφή τους πριν από χιλιάδες χρόνια.

Το Κρητικό ελαιόλαδο στην ιστορία: ο ρόλος του στη Μινωική διατροφή

Το ελαιόλαδο παραγόταν και καταναλωνόταν στην Κρήτη τουλάχιστον από την αρχή της ακμής του Μινωικού πολιτισμού, το 2.000 π.Χ. Όπως αποδεικνύεται από πολλά αρχαιολογικά ευρήματα, το ελαιόλαδο αποτελούσε ακρογωνιαίο λίθο της Μινωικής διατροφής, του προγόνου της σημερινής Κρητικής διατροφής.

Πράγματι, πολλά ελαιοτριβεία που χρονολογούνται από τη Μινωική Εποχή έχουν βρεθεί σε όλο το νησί αποδεικνύοντας τη μακρά ιστορία της παραγωγής ελαιολάδου στην Κρήτη. Ορισμένα από αυτά είναι τα παλαιότερα του είδους τους στην Ευρώπη.

Το ελαιόλαδο κατείχε κεντρικό ρόλο στη Μινωική διατροφή, όπως συμβαίνει και με τη σύγχρονη Κρητική διατροφή. Ειδικά σε μια εποχή κατά την οποία δεν υπήρχαν σχεδόν καθόλου μέσα για τη συντήρηση των τροφίμων – όπως τα σημερινά ψυγεία – το ελαιόλαδο είχε το ύψιστο πλεονέκτημα να διατηρείται εύκολα για χρόνια, ακόμη και σε υψηλές θερμοκρασίες.

Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από τα μεγάλα πήλινα αγγεία ή “πίθους”, όπως τα αποκαλούσαν οι αρχαίοι Μινωίτες, που βρέθηκαν στο Μινωικό ανάκτορο της Κνωσού.

Οι ιστορικοί είναι πεπεισμένοι ότι αυτά τα μεγάλα δοχεία αποθήκευσης χρησιμοποιούνταν για την ασφαλή συντήρηση του ελαιολάδου. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, ο συνολικός αποθηκευτικός χώρος για το ελαιόλαδο στο παλάτι ανερχόταν σε εκατοντάδες χιλιάδες κιλά.

Ένας άλλος εύκολα κατανοητός λόγος για τον οποίο το Κρητικό ελαιόλαδο ήταν ιστορικά ένα εξαιρετικά πολύτιμο τρόφιμο σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, είναι η διατροφική του αξία. Το ελαιόλαδο συγκεντρώνει μεγάλη ποσότητα υψηλής διατροφικής αξίας και “καλών” θερμίδων σε πολύ μικρό χώρο, είναι ένα από τα πιο “συμπυκνωμένα” τρόφιμα στη γη.

Το Κρητικό ελαιόλαδο όμως δεν χρησιμοποιήθηκε ιστορικά μόνο ως μέρος της Μινωικής διατροφής. Υπάρχουν ενδείξεις ότι συνήθιζαν να το χρησιμοποιούν από την αρχαιότητα για καθαρισμό, φωτισμό, ως φάρμακο και για πολλούς άλλους σκοπούς.

Το Κρητικό ελαιόλαδο στην ιστορία: μετά τα Μινωικά χρόνια

Αφού το ελαιόλαδο καθιερώθηκε κατά τα Μινωικά χρόνια ως θεμέλιο της Μινωικής διατροφής, δεν έχασε ποτέ τον κεντρικό του ρόλο στον πυρήνα της Κρητικής διατροφής μέσα στο πέρασμα των αιώνων.

Στην πιο πρόσφατη ιστορία, το ελαιόλαδο ήταν πολύ δημοφιλές κατά τα χρόνια των Ενετών στην Κρήτη. Ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των ταραγμένων εποχών των Οθωμανικών επιθέσεων στο νησί και των πολυάριθμων πολιορκιών σε πολλές Κρητικές πόλεις και φρούρια, το ελαιόλαδο ήταν θεμέλιο των προμηθειών τροφίμων για εκείνες τις δύσκολες περιόδους πολιορκίας: μπορούσε εύκολα να αποθηκευτεί για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μικρούς χώρους και να θρέψει πολλούς ανθρώπους.

Στη σημερινή Κρήτη μπορεί να μην υπάρχουν πια πολιορκίες, αλλά το ελαιόλαδο εξακολουθεί να αποτελεί τη βάση της Κρητικής διατροφής. Είναι εντυπωσιακό αν αναλογιστούμε ότι το ελαιόλαδο βρίσκεται στον πυρήνα της Κρητικής διατροφής από τα Μινωικά χρόνια, δηλαδή για περισσότερο από 4.000 χρόνια!

Η ιστορία της Κρήτης, λόγω της θέσης του νησιού ανάμεσα σε 3 ηπείρους και του μοναδικού κλίματος και των πλεονεκτημάτων του, είναι πολύ πλούσια και ένα κεντρικό κομμάτι της έχει σχέση με το Κρητικό ελαιόλαδο, το οποίο αποτελεί θεμέλιο της τοπικής διατροφής από την Μινωική Εποχή.

Μοιραστείτε το